Gouvernement Phibunsongkhram VI

Données clés
Roi	Rama IX
Premier ministre	Plaek Phibunsongkhram
Vice-Premier ministre	Phin Chunhawan (th)
Législature	6e (Chambre des représentants)
Nomination	6 décembre 1951
Formation	8 décembre 1951
Fin	24 mars 1952
Durée	3 mois et 16 jours
Remplacement	28 mars 1952
Ministres	23

Le sixième gouvernement Phibunsongkhram est le vingt-quatrième gouvernement de la Thaïlande, entre le 8 décembre 1951 et le 24 mars 1952.

Il fait suite au précédent gouvernement provisoire du même Premier ministre, Plaek Phibunsongkhram, auteur de son auto-coup d'État du 29 novembre 1951.

Officiellement réinvesti chef du gouvernement par le roi Rama IX, les membres de l'exécutif le sont ensuite dans les deux jours qui suivent^[1]^,^[2].

Composition initiale

Par rapport au gouvernement précédent, les nouveaux ministres sont indiqués en gras, ceux ayant changé d'attributions en italique.

Évolution

Déclaration de politique générale

Le Premier ministre présente sa déclaration de politique générale à la Chambre des représentants le 11 décembre 1951, qui vote pour sa confiance le même jour^[3].

Ajustements

Le 11 décembre 1951, tous les ministres sans portefeuilles, excepté Muni Mahasandhana Vejayantarangsarit (th), se voient attribuer un ministère, comme suit^[4] :

Phisan Sunawinwiwat (th) et Sarit Thanarat deviennent vice-ministres de la Défense ;
Prayoon Phamonmontri (th) devient vice-ministre des Finances ;
Lamai Utthayananon (th) devient vice-ministre de l'Agriculture ;
Luen Phongsophon (th) devient vice-ministre de l'Industrie ;
Uean Kunkraiwet et Pramarn Adireksarn deviennent vice-ministres des Transports ;
Siri Siriyothin (th) devient vice-ministre du Commerce ;
Phao Sriyanon (th) et Det Detpradityut (th) deviennent vice-ministres de l'Intérieur ;
Sutjai Choetwut (th) devient vice-ministre de l'Éducation.

Le 15 décembre, Muni Mahasandhana Vejayantarangsarit (th) devient vice-ministre auprès du Cabinet du Premier ministre^[5].

Fin

Dès janvier et février 1952, la sixième législature de la Chambre des représentants examine pour un projet d'amendement à la Constitution de 1932, qui permet de rétablir les fonctions politiques et ministérielles pour les fonctionnaires de carrière, un critère présent dans une ancienne version amendée de 1940 de cette même Constitution, en vigueur notamment lors du premier mandat de Plaek Phibunsongkhram^[6]^,^[7]. Mais les raisons officielles citées sont celles que la précédente Constitution, celle de 1949, était « inadaptée à l'administration du pays », ayant ainsi omis ainsi ce critère.

Des élections législatives se tiennent ensuite le 26 février, pour renouveler 123 nouveaux sièges créées par ce projet d'amendement, sur un total de 246 sièges, dont l'autre moitié est déjà occupée par des membres nommés par le monarque, dits de « seconde catégorie », depuis novembre 1951.

Le 8 mars 1952, la sixième Constitution du pays, est promulguée^[8].

Cérémonie de sanction royale du 8 mars 1952 pour la version amendée de 1952 à la Constitution de 1932
La nouvelle Constitution, remise par Plaek Phibunsongkhram au roi Rama IX.
Rama IX remet la Constitution ainsi amendée à la suite de sa sanction royale.
Personnalités assistant à la cérémonie de sanction royale.

La septième et nouvelle législature de la Chambre des représentants s'ouvrant officiellement le 18 mars 1952, le gouvernement prend officiellement fin lorsque les membres élus rentrent en fonction le 23 mars^[9].

Plaek Phibungsongkhram est reconduit dans ses fonctions de Premier ministre dès le 24 mars 1952^[10].

Annexes

Notes

(th) Cet article est partiellement ou en totalité issu des articles intitulés en thaï « คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 24 » (voir la liste des auteurs) et « รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2475 แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช 2495 » (voir la liste des auteurs).

Références

↑ (th) « พระบรมราชโองการ ประกาศตั้งนายกรัฐมนตรี » [« Ordre royal : décret portant nomination du Premier ministre »] [PDF],‎ 6 décembre 1951 (consulté le 1^er octobre 2026)
↑ (th) « พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งและแต่งตั้งรัฐมนตรี » [« Ordre royal : décret portant nomination de ministres »] [PDF],‎ 11 décembre 1951 (consulté le 1^er octobre 2026)
↑ (th) « บันทึกการประชุมสภาผู้แทน ครั้งที่ ๓/๒๔๙๔ (วิสามัญ) วันอังคารที่ ๑๑ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๙๔ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม » [« Procès-verbal de la séance de la Chambre des représentants n°3/2494 (extraordinaire), mardi 11 décembre 1951, à la salle du trône Ananta Samakhom »] [PDF],‎ 25 décembre 1951 (consulté le 1^er octobre 2026) : « ที่ประชุมได้อภิปรายซักถามในนโยบายของรัฐบาลจนเป็นที่พอใจ แล้วจึงได้ลงมติให้ความไว้วางใจในคณะรัฐมนตรีคณะนี้โดยพร้อมเพรียงกัน », p. 6
↑ (th) « พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งรัฐมนตรีช่วยว่าการ » [« Ordre royal : décret portant nomination de vice-ministres »] [PDF],‎ 18 décembre 1951 (consulté le 1^er octobre 2026)
↑ (th) « พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งรัฐมนตรีช่วยว่าการสำนักนายกรัฐมนตรี » [« Ordre royal : décret portant nomination de vice-ministre auprès du Cabinet du Premier ministre »] [PDF],‎ 18 décembre 1951 (consulté le 10 janvier 2026)
↑ (th) « บันทึกการประชุมสภาผู้แทนราษฏร ครั้งที่ ๔/๒๔๙๕ (วิสามัญ) วันพฤหัสบดีที่ ๒๔ มกราคม พุทธศักราช ๒๔๙๕ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม » [« Procès-verbal de la séance de la Chambre des représentants n°4/2495 (extraordinaire), jeudi 24 janvier 1952, à la salle du trône Ananta Samakhom »] [PDF],‎ 12 février 1952 (consulté le 1^er octobre 2026) : « ประธานสภาผู้แทนราษฎร เสนอให้ที่ประชุมพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๔๙๕ (คณะรัฐมนตรีเป็นผู้เสนอ) นายกรัฐมนตรีได้แถลงถึงความประสงค์ในการเสนอร่างรัฐธรรมนูญนี้ มีใจความสำคัญว่า (๑) ตรารัฐธรรมนูญขึ้นไว้เพื่อให้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับพุทธศักราช ๒๔๗๕ พร้อมด้วยรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมว่าด้วยนามประเทศ พุทธศักราช ๒๔๘๓ ซึ่งได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ใช้ไปพลางก่อนนั้น ได้ใช้เป็นรัฐธรรมนูญอันถาวรต่อไป และ (๒) แก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับพุทธศักราช ๒๕๓๕ ให้เหมาะสมกับสถานการณ์ เมื่ออภิปรายกันแล้ว ที่ประชุมงมติรับหลักการแห่งร่างรัฐธรรมนูญนี้โดยวิธีเรียกชื่อลงคะแนนเป็นรายบุคคล », p. 1-2
↑ (th) « บันทึกการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ ๖/๒๔๙๕ (วิสามัญ) วันพฤหัสบดีที่ ๗ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๔๙๕ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม » [« Procès-verbal de la séance de la Chambre des représentants (extraordinaire), jeudi 7 février 1952, à la salle du trône Ananta Samakhom »] [PDF],‎ 19 février 1952 (consulté le 1^er octobre 2026) : « ประธานสภาผู้แทนราษฎรกล่าวเปิดประชุม และเสนอให้ที่ประชุมพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๕๕๕ ซึ่งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาเสร็จแล้ว ที่ประชุมได้พิจารณาร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมฉบับนี้ในวาระที่ ๒ จนจบร่าง ส่วนการลงมติในวาระที่ ๓ นั้น จะต้องรอไว้ เมื่อครบกำหนด ๑ เดือน ตามความในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณา จักรไทย มาตรา ๖๓ (๓) แล้วจึงจะได้พิจารณาต่อไป », p. 1
↑ (th) « พระบรมราชโองการ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๔๗๕ แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๔๙๕ » [« Ordre royal : Constitution du Royaume de Thaïlande de 1932, telle qu'amendée en 1952 »] [PDF],‎ 8 mars 1952 (consulté le 1^er octobre 2026)
↑ « รัฐพิธี เปิดสมัยประชุมสภาผู้แทนราษฎร พุทธศักราช ๒๔๙๕ วันอังคารที่ ๑๘ มีนาคม พุทธศักราช ๒๔๙๕ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม เริ่มพิธีเวลา ๑๐.๐๐ นาฬิกา » [« Cérémonie officielle d'ouverture de la session de la Chambre des représentants de 1952, mardi 18 mars 1952, à la salle du trône Ananta Samakhom ; cérémonie débutée à 10 h 00. »] [PDF],‎ 25 mars 1952 (consulté le 1^er octobre 2026)
↑ (th) « พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งนายกรัฐมนตรี » [« Ordre royal : décret portant nomination du Premier ministre »] [PDF],‎ 29 mars 1952 (consulté le 1^er octobre 2026)

Portail de la politique

Portail de la Thaïlande

[1] (th) « พระบรมราชโองการ ประกาศตั้งนายกรัฐมนตรี » [« Ordre royal : décret portant nomination du Premier ministre »] [PDF],‎ 6 décembre 1951 (consulté le 1^er octobre 2026)

[2] (th) « พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งและแต่งตั้งรัฐมนตรี » [« Ordre royal : décret portant nomination de ministres »] [PDF],‎ 11 décembre 1951 (consulté le 1^er octobre 2026)

[3] (th) « บันทึกการประชุมสภาผู้แทน ครั้งที่ ๓/๒๔๙๔ (วิสามัญ) วันอังคารที่ ๑๑ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๙๔ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม » [« Procès-verbal de la séance de la Chambre des représentants n°3/2494 (extraordinaire), mardi 11 décembre 1951, à la salle du trône Ananta Samakhom »] [PDF],‎ 25 décembre 1951 (consulté le 1^er octobre 2026) : « ที่ประชุมได้อภิปรายซักถามในนโยบายของรัฐบาลจนเป็นที่พอใจ แล้วจึงได้ลงมติให้ความไว้วางใจในคณะรัฐมนตรีคณะนี้โดยพร้อมเพรียงกัน », p. 6

[4] (th) « พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งรัฐมนตรีช่วยว่าการ » [« Ordre royal : décret portant nomination de vice-ministres »] [PDF],‎ 18 décembre 1951 (consulté le 1^er octobre 2026)

[5] (th) « พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งรัฐมนตรีช่วยว่าการสำนักนายกรัฐมนตรี » [« Ordre royal : décret portant nomination de vice-ministre auprès du Cabinet du Premier ministre »] [PDF],‎ 18 décembre 1951 (consulté le 10 janvier 2026)

[6] (th) « บันทึกการประชุมสภาผู้แทนราษฏร ครั้งที่ ๔/๒๔๙๕ (วิสามัญ) วันพฤหัสบดีที่ ๒๔ มกราคม พุทธศักราช ๒๔๙๕ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม » [« Procès-verbal de la séance de la Chambre des représentants n°4/2495 (extraordinaire), jeudi 24 janvier 1952, à la salle du trône Ananta Samakhom »] [PDF],‎ 12 février 1952 (consulté le 1^er octobre 2026) : « ประธานสภาผู้แทนราษฎร เสนอให้ที่ประชุมพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๔๙๕ (คณะรัฐมนตรีเป็นผู้เสนอ) นายกรัฐมนตรีได้แถลงถึงความประสงค์ในการเสนอร่างรัฐธรรมนูญนี้ มีใจความสำคัญว่า (๑) ตรารัฐธรรมนูญขึ้นไว้เพื่อให้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับพุทธศักราช ๒๔๗๕ พร้อมด้วยรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมว่าด้วยนามประเทศ พุทธศักราช ๒๔๘๓ ซึ่งได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ใช้ไปพลางก่อนนั้น ได้ใช้เป็นรัฐธรรมนูญอันถาวรต่อไป และ (๒) แก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับพุทธศักราช ๒๕๓๕ ให้เหมาะสมกับสถานการณ์ เมื่ออภิปรายกันแล้ว ที่ประชุมงมติรับหลักการแห่งร่างรัฐธรรมนูญนี้โดยวิธีเรียกชื่อลงคะแนนเป็นรายบุคคล », p. 1-2

[7] (th) « บันทึกการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ ๖/๒๔๙๕ (วิสามัญ) วันพฤหัสบดีที่ ๗ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๔๙๕ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม » [« Procès-verbal de la séance de la Chambre des représentants (extraordinaire), jeudi 7 février 1952, à la salle du trône Ananta Samakhom »] [PDF],‎ 19 février 1952 (consulté le 1^er octobre 2026) : « ประธานสภาผู้แทนราษฎรกล่าวเปิดประชุม และเสนอให้ที่ประชุมพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๕๕๕ ซึ่งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาเสร็จแล้ว ที่ประชุมได้พิจารณาร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมฉบับนี้ในวาระที่ ๒ จนจบร่าง ส่วนการลงมติในวาระที่ ๓ นั้น จะต้องรอไว้ เมื่อครบกำหนด ๑ เดือน ตามความในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณา จักรไทย มาตรา ๖๓ (๓) แล้วจึงจะได้พิจารณาต่อไป », p. 1

[8] (th) « พระบรมราชโองการ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๔๗๕ แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๔๙๕ » [« Ordre royal : Constitution du Royaume de Thaïlande de 1932, telle qu'amendée en 1952 »] [PDF],‎ 8 mars 1952 (consulté le 1^er octobre 2026)

[9] « รัฐพิธี เปิดสมัยประชุมสภาผู้แทนราษฎร พุทธศักราช ๒๔๙๕ วันอังคารที่ ๑๘ มีนาคม พุทธศักราช ๒๔๙๕ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม เริ่มพิธีเวลา ๑๐.๐๐ นาฬิกา » [« Cérémonie officielle d'ouverture de la session de la Chambre des représentants de 1952, mardi 18 mars 1952, à la salle du trône Ananta Samakhom ; cérémonie débutée à 10 h 00. »] [PDF],‎ 25 mars 1952 (consulté le 1^er octobre 2026)

[10] (th) « พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งนายกรัฐมนตรี » [« Ordre royal : décret portant nomination du Premier ministre »] [PDF],‎ 29 mars 1952 (consulté le 1^er octobre 2026)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]